أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
351
قانون ( فارسى )
پهن كند و هرآنچه را كه شايان باريكى است باريك كند و هر اندامى را به بهترين شكل درآورد . اين كار بايد بارها تكرار شود . چشمهاى نوزاد را بايد همواره با چيز نرم حرير مانندى ماليد ، آبدانش را با دست مالش داد تا ادرار از آن جدا شود . بعد از آن بر ماماست كه هر دو دست نوزاد را بگستراند و دو ساعد او را بر دو زانويش بچسباند و سرش را پارچهاى بهپيچد و يا كلاهى بگذارد . كلاه بايد بر سرش هموار آيد . محل خواب نوزاد بايد خانهاى باشد با هواى معتدل ، نه گرم و نه سرد و در سايه باشد و نور قوى بر او نتابد . محل سر نوزاد در بسترش بايد بلندتر از ساير قسمتها باشد و نبايد گذاشت گردن و پهلو و پشت نوزاد بسبب ناهموارى بستر كج شود . نوزاد را در تابستان بايد با آب معتدل شستشو داد . در زمستان ، آب شستشو بايد كمى گرم باشد ولى نه به آن اندازه كه آزاردهنده باشد . بهترين موقع شستشوى نوزاد بعد از خواب طولانى است . رواست كه نوزاد را روزى دو تا سه بار شست ، و زيانى ندارد كه در تابستان آب شستشوى نوزاد ولرم و تا اندازهاى خنك باشد ولى در زمستان حتما بايد معتدل الحراره باشد . گرمى آب شستشو بايد به حدى باشد كه تن نوزاد را گرم كند . موقع استحمام نوزاد بايد مواظب بود كه آب در سوراخ گوشهايش نفوذ نكند . در شستشوى نوزاد بايد اين دستورها مراعات گردد : 1 - با دست راست او را گرفت و سينهاش را بر ساعد چپ گذاشت . 2 - شستشودهنده بايد سعى كند با لطف و نرمش و آهستگى دو كف دست نوزاد را به پشت و پاهايش را به سرش نزديك كند . 3 - بعد از شستشو بايد او را با پارچهء نرم خشك كرد و به ملايمت مالش داد . نخست او را بر شكم و بعد به پشت خوابانيد و باز او را دستمالى كرد و با فشار خفيف انگشتان به او شكل بخشيد . از آن ببعد او را بايد در پارچه پيچيد وزيت آبكى پاكيزه در بينىهايش چكاند ، زيرا زيت هر دو چشم و لايههاى هر دو چشم را پاك مىكند . فصل دوم - شير دادن و جنباندن كودك شير مادر براى نوزاد از هر شير ديگرى بهتر است ، زيرا بيشتر از هر غذاى ديگر ، به گوهر غذائى نوزاد كه در زندگى جنينى به او مىرسد شباهت دارد . منظورم خون حيض مادر است كه بعدا به صورت شير مادر درآمده است و نوزاد با آن بيشتر مانوس است و آن را با اشتهاى بيشتر مىخورد . حتى بتجربه ثابت شده است كه در دهن گرفتن نوك پستان مادر در دفع آزار شيرخوار بسيار سودمند است .